BREAKING NEWS

In Peshkopi, the 16-year-old girl is seriously injured by a gunshot, the first details are revealed

In Peshkopi, the 16-year-old girl is seriously injured by a gunshot, the first
x
BREAKING NEWS

The Socialist Party convenes the Presidency, what is expected to be discussed

The Socialist Party convenes the Presidency, what is expected to be discussed
x
BREAKING NEWS

New cases are "flying", the Ministry of Health clarifies the balance of the last 24 hours: One loss of life from COVID is noted

New cases are "flying", the Ministry of Health clarifies the balance
x
BREAKING NEWS

"HISTORICAL PHOTO"/ Kreshnik Spahiu publishes the rare photo of Fatos Nano: Here for the first time...

"HISTORICAL PHOTO"/ Kreshnik Spahiu publishes the rare photo of Fatos
x
BREAKING NEWS

"PD will be announced...", Njjela's strong warning for the July 7 protest: Berisha wants destabilization, wants to be the ruler! With four bombs...

"PD will be announced...", Njjela's strong warning for the July 7
x
BREAKING NEWS

What is expected to happen on July 7? Spartak Njela reveals Berisha's plan and warns: Pressure on...

What is expected to happen on July 7? Spartak Njela reveals Berisha's plan
x
BREAKING NEWS

Max Haxhia responds 'flame for flame' to Edi Rama

Max Haxhia responds 'flame for flame' to Edi Rama
x
BREAKING NEWS

"How do you meet a businessman?"/ 'Coroditite' Edi Rama, does not hold his nerve during the conference, makes the drastic decision for the journalist

"How do you meet a businessman?"/ 'Coroditite' Edi Rama,
x

Opinion / Editorial

The IMF slaps the Rama sect

The IMF slaps the Rama sect

Following his one-week visit to Albania on 12-19 May 2022, in his concluding statement on 19 May, the Monetary Fund Mission stressed that “Given the challenges of the Transparency Board, which monitors the prices of some basic food items, we we see fit to replace it with well-oriented support for the poor and vulnerable, in order to protect them from the effects of rising prices. For this reason, efforts to improve the social protection system in the country must continue, including expanding coverage of the poor and needy in the informal sector ”(Third paragraph of the Declaration, https: //www.imf. org / en / News / Articles / 2022/05/19 / pr22161-imf-staff-concludes-a-staff-visit-to-albania). 

The IMF request to close the transparency boards represents a strong slap in the face to board governance in certain vital markets for the citizen and the economy, a practice that is not implemented by any country in our region and is rare on the European continent and beyond. .

One month ago, on April 20, I demanded in the Assembly and in the media the immediate closure of transparency boards in the food and fuel markets, as structures that (i) limit the decision-making of businesses from the production phase to the phase of trading; (ii) lead to a significant lack of liquidity, (iii) increase in internal debts between businesses, (iv). deterioration of their financial situation and (v) aggravation of the supply chain, especially for basic basket goods.

The International Monetary Fund demanded the replacement of the Transparency Board, which monitors the prices of some basic food items, with support structures and programs for the poor and vulnerable, carrying out the redistribution of budget revenues within the 2022 fiscal year.

I. Is it possible for the Rama sect to carry out the redistribution of income?

Yes. The opportunities are great. Only for the period January-April 2022, due to the significant increase in prices of consumer goods, revenues from taxes and customs increased by ALL 33.2 billion, or EUR 277 million more than the period January-April 2021 (https : //www.financa.gov.al/permembje-e-performances-paraprake-4-mujore-te-te-ardhurave-dhe-shpenzîmê-2/). According to the report of the Ministry of Finance and Economy, customs revenues increased by ALL 12.7 billion or 24% more than the first 4 months 2021. Revenues from VAT on imports for the 4 months January-April 2022 result in ALL 10.7 billion or 29.7 % more than a year ago. In significantly higher figures follows the list of revenues added from the collection of other taxes, such as excise, royalties and customs duties.

Megjithatë, sekti Rama nuk bëzan dhe nuk lëviz. Që në gjenezë të tij 9 vite më parë, ai nuk ka qenë i gatshëm të përfillë asnjëherë orientimin për shëndoshjen e financave publike, të dhënë nga gjykimet profesionale të misioneve të shumta të Fondit Monetar Ndërkombëtar, këtij organizimi ndërkombëtar prestigjoz. Sekti nuk ka ndërmend të kryejë rishpërndarjen në ndihmë të të varfërve dhe shtresave në nevojë, sikurse e këshillon FMN, megjithë paketën jashtëzakonisht të vogël dhe të pamjaftueshme të ndihmës që dha në fillim të marsit 2022, që me të drejtë u quajt paketë e lëmoshës sociale.

Ja përse, si Banka Botërore dhe FMN e klasifikojnë ndihmën e dhënë nga qeveria e Shqipërisë gjatë pandemisë dhe krizës ndërkombëtare të çmimeve, të agravuar nga invazioni i Putin mbi Ukrainën pas 24 shkurtit 2022, si më të ultën e të gjitha vendeve të Ballkanit JugPerëndimor, në raport me Prodhimin e Përgjithshëm Bruto të vendit, prodhimin kombëtar.

II.                 Pse nuk i ndihmon qytetarët në nevojë sekti Rama?

Sipas FMN, ekonomia e Shqipërisë po përballet me presionet që vijnë si pasojë e luftës në Ukrainë, përmes rritjes së menjëhershme të çmimeve dhe shtrëngimit të mëtejshëm të kushteve financiare globale.

FMN cilëson se sektori publik do të përballet me kosto më të larta të financimit të huaj për një kohë të gjatë. Ky është një nga mesazhet kryesore të Fondit Monetar Ndërkombëtar, në përmbyllje të vizitës se misionit te tij në Shqipëri gjatë këtij muaji. Fondi theksoi se kursimi i të ardhurave të mundshme buxhetore të mbledhura mbi planin, si dhe konsolidimi i besueshëm nga kahu i të ardhurave në periudhën afatmesme, janë thelbësore për rikrijimin e hapësirave të nevojshme për politikën fiskale.

Mirëpo sekti Rama nuk dëshiron të ndihmojë njerëzit në nevojë në Shqipëri, të cilët përbëjnë shumicën e popullsisë.  Ai ka “boll punë” me favorizimin e bizneseve kliente të tij dhe mbizotëruese në treg, me realizimin e investimeve publike që ndihmojnë infrastrukturën, komplekset e vilave dhe qendrat e mëdha tregtare të këtyre bizneseve, si dhe me vijimin pa kufizim të shpenzimeve të luksit dhe të fasadave të administratës publike.

 

III.             FMN kërkon përparësi të reja të buxhetit për qytetarët dhe ekonominë

Në paragrafin e katërt të Deklaratës së 19 majit, FMN nënvizon se “Buxheti i vitit 2022 (i rishikuar në mars) ofron tashmë hapësirë të mjaftueshme për të mbështetur njerëzit dhe ekonominë. Prandaj, çdo e ardhur shtesë përtej asaj që është parashikuar aktualisht në buxhet, duhet të kursehet për të rindërtuar hapësirën për manovra politike. Kjo është kritike, pasi kostot e financimit të jashtëm janë rritur ndjeshëm dhe mund të jenë vazhdimisht më të larta. Prandaj, sektori publik duhet të përgatitet për të jetuar brenda kushteve të jashtme më të shtrënguara. Mbështetja shtesë e përkohshme, e synuar dhe e diskutuar më sipër, dhe çdo kosto potencialisht më e lartë e prokurimit ose e punës publike, duke pasur parasysh rritjen e çmimeve, duhet të përmbahet brenda zarfit ekzistues të shpenzimeve buxhetore përmes ri-prioritizimit... Rregullime graduale të tarifave janë të nevojshme dhe duhet të plotësohen me masa që mbështesin të varfërit dhe të pambrojturit”.

Asgjë nuk ka ndërmend të plotësojë sekti Rama në qeverisje! Ai nuk ka ndërmend të zëvendësojë bordet e transparencës, të cilat po prishin balancat e brishta të tregjeve aktuale, me ritmin e një elefanti në një dyqan qelqurinash, duke favorizuar bizneset kliente të Ramës, për të rritur ndikimin e tyre në treg, si dhe duke rrezikuar vërshimin e parasë informale.

IV.              A ka dritë në fund të tunelit? Si ndihmohen qytetarët

Në kushtet e ekonomisë sonë me sistem financiar jo të zhvilluar, me sektorë ende në ristrukturim dhe me pamundësi të politikave subvencionuese, për shkak të qasjes shkatërruese të qeverisjes Rama me koncesionet dhe PPP-të, duhet të kërkojmë zgjidhje në vënien në funksion të plotë të institucioneve monitoruese dhe ligjzbatuese te rregullave te tregtise se lire ne tregjet tona, të cilat jane anashkaluar nga bordet dhe duhet te kene ndikimin e tyre të madh në një situatë si kjo që po kalojmë. Ndërkohë, pjesë plotësuese e zgjidhjes mund dhe duhet të jetë edhe një politikë tatimore nxitëse dhe lehtësuese, por me rezerva të mëdha në kushtet e informalitetit.

Këtë zgjidhje propozon edhe Deklarata e FMN-së, kur cilëson se “Një konsolidim fiskal afatmesëm i besueshëm dhe i bazuar në të ardhurat është tani edhe më vendimtar për të rindërtuar amortizatoret e politikës fiskale, te cilet janë dobësuar në masë të madhe. Borxhi publik dhe, veçanërisht, kërkesa për financim bruto duhet të ulet, ndërkohë që ekonomia vazhdon të shënojë rritje të mirë.(Po aty, paragrafi i gjashtë, https://www.imf.org/en/News/Articles/2022/05/19/pr22161-imf-staff-concludes-a-staff-visit-to-albania ).

Po pse është i paaftë sekti Rama të realizojë këshillën e FMN-së për një konsolidim fiskal afatmesëm, të besueshëm dhe të bazuar në të ardhurat? Sepse, edhe pse ka një shtim të ardhurash për katërmujorin prej 277 milionë eurosh, ai e ka gërryer kaq shumë bazën e taksapaguesve me përjashtimet nga taksat, duke ushtruar diktatin e ekonomisë së votës, saqë e ka të pamundur të rikthejë një sistem të drejtë dhe të moralshëm taksimi. Në të kundërt, me miratimin e ndryshimeve në ligjin “Tatimi mbi te Ardhurat” më 1 qershor 2022 dhe me targetimin e profesioneve te lira,  qytetarët si profesionistë të pavarur dhe klientët e tyre mund të lundrojnë në sfida të rrezikshme për të ardhmen e tyre.

Sistemi i ri do të shkaktojë pasiguri dhe kaos në strukturat e bineseve. Mungesa e përgjegjshmërise për tatimpaguesit do të përkthehet në humbje të mëtejshme të besimit te sistemi dhe tek ndjeshmëria e qeverisë në trajtimin e barabartë të tatimpaguesve, në zbatimin e taksave neutrale dhe të një sistemi që bazohet tek drejtësia tatimore.

Kjo nismë do të forcojë kapacitetet e korrupsionit dhe hapësirat për kryerjen e tij, pse profesionistët e lirë do të përballen me tre alternativa: (i) të punojnë sa të munden si informalë, (ii)  të largohen si emigrantë ose (iii) të rregjistrohen si biznese të tjera, duke paguar nën dorë për “shërbimin”. Targetimi i profesioneve të lira ka ndikim negativ të drejtpërdrejtë ndaj pjesës më vitale të sektorit te shërbimeve, duke ndikuar edhe në tkurrje të 12-14 përqind të ekonomisë për bizneset e vogla dhe duke lënë hapësira për t’u shfrytëzuar nga bizneset e mëdha. Kjo politikë fiskale është në shkelje të Kushtetutës duke bërë diferencim dhe diskrimin përpara ligjit të një kategorie të caktuar të qytetarëve, duke favorizuar një profesion dhe sektor dhe duke trajtuar ndryshe një profesion dhe sektor tjetër. Së fundi por jo pak më e rëndësishme, taksimi i profesioneve të lira prish parimet e sistemit fiskal dhe është në kundërshtim me taksimin e ndershëm, që kush fiton më shumë paguan më shumë, pasi në fakt kjo politikë e gabuar fiskale do të krijojë edhe më shumë shmangie të tjera dhe evazion fiskal.

Mikrofinanca, ose hua për ata që nuk kanë

 

Nga Fatos Çoçoli

 

Ka institucione financiare që nuk janë banka, por që japin hua për qytetarët në shuma të vogla, deri në 5 milionë lekë të vjetra. Këto institucione quhen mikrofinanca. Ato janë të shtrira në mënyrë kapilare në të gjitha qytetet e vendit dhe, ndryshe nga bankat, i gjen edhe në shumë fshatra me popullsi të zgjeruar dhe në pika strategjike. Mikrofinancat ofrojnë  zgjidhje për qytetarët në hall, që nuk duan të bien pre e fajdexhijve që të rrjepin lëkurën, të sjellin probleme sociale në familje, madje mund të të rrezikojnë edhe jetën. Që kur mikrofinanca e ka shtrirë aktivitetin e saj në të gjitha rrethet e Shqipërisë, numri i fajdexhinjve ka rënë ndjeshëm. Po ashtu edhe ai i problemeve të mprehta sociale.  Institucionet e mikrofinancës po tregohen shumë të gatshme për qytetarët, për t’u dhënë fonde, kur qytetarët nuk kanë paratë që u duhen. Sidomos për ata qytetarë që me zor e shtyjnë muajin dhe që bankat nuk u besojnë t’u japin para kredi. Këta qytetarë, për shkak të pandemisë dhe të çmimeve ushqimore të rritura, sidomos nga shtatori 2021 e këtej, janë sot me qindra mijëra. Në çdo qytet dhe fshat të Shqipërisë. Dhe kryefamiljarët dhe kryefamiljaret u drejtohen institucioneve të mikrofinancës, kompanive jo banka që japin hua të vogla për një muaj, për disa muaj deri në një vit. Pas xhamit të sportelit të mikrofinancës, qytetarët qëndrojnë me zemër të dredhur, në pritje të një mirëkuptimi për t’i ndihmuar në sikletet e tyre të përballimit të mbijetesës. Vetëm gjatë vitit të kaluar, këto institucione dhanë 35 miliardë lekë kredi të vogla, ose 292 milionë euro, për dhjetëra e dhjetëra mijëra qytetarë në hall. Në rradhë të parë, për fermerët. Për këtë kategori qytetarësh, që bankat nuk u besojnë, për shkak të natyrës së punës në bujqësi. Institucionet e mikrofinancës u kanë hapur dyert fermerëve dhe këta të fundit 85 përqind të huave që marrin i sigurojnë nga këto institucione. Janë struktura me tregues financiarë të qëndrueshëm dhe një administrim të mirë të burimeve që kanë. Vitin e kaluar, por edhe gjatë këtyre katër muajve të parë të këtij viti, kredia e re e vendosur për individët, biznesin e vogël dhe fermerët u zgjerua me 91 përqind në vëllim dhe me 48 përqind në numër huash. Kreditë e këqija, pra paratë e pakthyera nga qytetarët, janë në një nivel shumë të ulët për institucionet e mikrokredisë. Shumëkush mund të thotë se duhej të ishte e kundërta, përderisa mikrokredia i beson dhe u jep hua atyre që nuk kanë, pra qytetarëve në hall dhe shtresave më të pambrojtura të popullsisë. Duhej të kishte një numër shumë të madh të huave të vogla të pakthyera. Ka ndodhur e kundërta, për një arësye të thjeshtë. Vetë institucionet e mikrokredisë janë të interesuara t’i mbajnë qytetarët në hall si klientë dhe u kanë ofruar ristrukturim të detyrimit të tyre, pra shtyrje të afatit të mikrokredisë, në një kohë të arësyeshme, ku qytetari mund të paguajë. Ndikimi social i institucioneve të mikrokredisë është i madh, pse duke u vënë në duar qytetarëve në hall para që nuk besonin se do të mund t’i siguronin, këto institucione mënjanojnë shumë strese dhe halle të mëdha të familjeve të varfëra ose me të ardhura modeste. Nganjëherë, kthehen në burimin e vetëm për të rifituar pak shpresë dhe për t’ju rikthyer me vrull të ri punës dhe përpjekjeve për të siguruar të ardhura të mjaftueshme për familjen. Institucionet e mikrokredisë kanë meritën të kenë ndihmuar gratë fermere apo që duan të ndërmarrin një aktivitet dhe një biznes të vogël. Përqindja e klienteve gra dhe vajza në këto institucione është shumë më e lartë se sa ajo në kreditë bankare. Institucionet anëtare të Shoqatës Mikrofinanca Shqiptare janë në përpjekje të vazhdueshme që të krijojnë produkte të reja dhe të përmirësojnë proçeset dhe shërbimet e tyre ndaj qytetarëve. Kjo është arësyeja pse këta të fundit u besojnë dhe vijojnë vazhdimisht të trokasin në dyert e këtyre institucioneve për mikrokredi. Ky sektor u ka rikthyer shpresën jo pak qytetarëve. Nga ana e tyre, institucionet e mikrofinancës bëjnë përpjekje të vazhdueshme, nëpërmjet angazhimit të stafit si dhe buxhetimit të tyre, që të ndihmojnë grupe të veçanta të margjinalizuara dhe të pambrojtura. Kjo bëhet nëpërmjet projekteve individuale dhe jo në mënyrë të organizuar. Të gjithë klientët, përveç informimit të saktë dhe të detajuar mbi kredinë që ata marrin, kanë dhe një sërë instrumentesh në dispozicion, të cilat i ndihmojnë që të kërkojnë ndihmë kur janë të vetmuar, të shprehin pakënaqësitë e tyre, apo të marrin më tepër informacion.