BREAKING NEWS

Four minor children are transported to the Durrës hospital, the police reveal the first details of the serious event

Four minor children are transported to the Durrës hospital, the police
x
BREAKING NEWS

Robert Pope reveals the big blunder that Yuri Kim made at America's Independence Day: It's embarrassing

Robert Pope reveals the big blunder that Yuri Kim made at America's
x
BREAKING NEWS

"Today a big dream came true", Kreshnik Spahiu gives the big news: Thank you God

"Today a big dream came true", Kreshnik Spahiu gives the big news:
x
BREAKING NEWS

Following the high numbers in the country, the Ministry of Health reveals how many infections and loss of life have been recorded in the last 24 hours from COVID

Following the high numbers in the country, the Ministry of Health reveals how
x
BREAKING NEWS

The "invasion" of Albania by the African heat, the weather takes a big turn next week, here's what is expected to happen

The "invasion" of Albania by the African heat, the weather takes a big
x
BREAKING NEWS

Will the Meta-Berisha reunion happen? Journalist Robert Pope makes a strong statement about the two politicians

Will the Meta-Berisha reunion happen? Journalist Robert Pope makes a strong
x
BREAKING NEWS

Scorching temperatures won't last long, weather takes an unexpected turn, here's what awaits us next week

Scorching temperatures won't last long, weather takes an unexpected turn,
x
BREAKING NEWS

"Don't touch us...", Putin's ally threatens the West with revenge: You will get the answer in just a second!

"Don't touch us...", Putin's ally threatens the West with
x

Opinion / Editorial

That the Competition Authority serves the citizen

That the Competition Authority serves the citizen

Competition is an accompanying phenomenon of the market economy and has been defined by development experiences as the best instrument to stimulate economic growth. Only in a competitive environment can we increase productivity. This effect is hindered by distortions and inefficiencies, which are combated precisely by the implementation of competition law.

The Competition Authority is an independent public institution, which must guarantee that the game between market operators is equal, hence it is also called the "watchdog" of free and effective competition in the market.

This institution is responsible for the full implementation of Law no. 9121 dated 28.07.2003 "On the protection of competition", as amended, a law which is very specific, as it is based on the analysis of the behavior of market operators based on the theory of the game or the theory of the prisoner, mainly in cases of agreements secret, or as they are otherwise called, cards, the disclosure of which requires trust and partnership with the business community.

The United Nations Conference on Trade and Development (UNCTAD), in the Peer Review Report of the Peer Review Report submitted several years ago on the evaluation of the law, policy and activity of the Competition Authority, states that “it is highly recommended for the Competition Authority to continue its efforts to raise public awareness of anti-cartel rules and the harmful nature of the cartel, because it is very important to strengthen the effectiveness of the national implementation of measures anti-cartel. In this context, the Competition Authority should be even more active in carrying out activities with third parties and undertaking information campaigns addressed to the business, business associations and law firms that provide legal assistance to businesses. "Raising public awareness of anti-cartel policy, in the first place, plays a preventive role against cartels, but at the same time facilitates the detection of more serious distortions of competition."

The competition institution cannot build a real partnership with the business and consumer community to detect anti-competitive practices without applying the basic principles of ethics and transparency, as well as acting realistically as an independent institution in the interest of the public and taxpayers.

The greatest service that the state and government can do to consumers is to guarantee free and fair competition in the market. The emblematic mission of the Competition Authority is precisely to guarantee free and fair competition.

Ky Autoritet, si dhe disa institucione të tjera ligjzbatuese, po dublohen me pa të drejtë nga veprimtaria e bordeve të caktimit të çmimeve për tregjet e karburanteve dhe të ushqimeve bazë, të krijuara përmes akteve normative të qeverisë. AK duhej të kishte këshilluar qeverinë dhe të theksonte me forcë në publik se kontrolli i drejtpërdrejtë i çmimeve, apo ndërhyrja në një masë drastike e qeverise në tregje, në formën që po aplikohet sot nëpërmjet bordeve, nuk është rruga e duhur. Por nuk ka patur ndoshta largpamësinë dhe kurajon profesionale për ta bërë.

Edhe për këtë arësye, jemi i vetmi vend në Ballkan, disa tregje të rëndësishme të të cilit po funksionojnë ende nëpërmjet vendim-marrjes me borde dhe çmimeve të fiksuara nga shteti.

Te ne ekzistojnë institucionet dhe instrumentet ligjore për të parandaluar sjelljet abuzive të firmave në treg, pa qenë nevoja për të arritur në fiksim të çmimeve nga shteti për një kohë kaq të gjatë, sikurse po ndodh tani, edhe pse tregjet janë qetësuar dhe pasojat e panikut të rritjes së çmimeve nga lufta në Ukrainë janë larguar.

Vështirësitë  e jashtëzakonshme të shkaktuara në treg nga rritja e paprecedentë e çmimeve jetike për popullatën, sikurse çmimet e mallrave kryesore dhe të pazëvendësueshme ushqimore, çmimi i energjisë elektrike për biznesin që furnizohet me tension të mesëm dhe çmimet e karburanteve, kërkonin një vëmendje maksimale dhe punë të thelluar të Autoritetit të Konkurrencës. Ai duhej të kishte analizuar me përgjegjësi dhe në detaje nivelin e lartë të pasigurisë për të nesërmen dhe mundësinë e abuzimit të operatorëve në treg me çmimet dhe cilësinë e produkteve të ofruara, të dy këta faktorë mbizotërues në tregjet tona pas agresionit të Putin në Ukrainë më 24 shkurt 2022.

AK duhej te ishte thelluar ne faktin qe, në kushtet e krizave, ka një nivel të lartë të korrupsionit, por edhe një prirje për përfitime të padrejta apo abuzuese të operatorëve të tregjeve. Nisur nga niveli i pasigurisë dhe i riskut, bizneset mund të provojnë dhe kanë provuar në realitet që të vendosin çmime më të larta, që të mundin të kenë një nivel të sigurtë të fitimit, por në thelb, kjo politikë bie në kundërshtim me parimet themelore të funksionimit të një tregu, sipas të cilit biznesi nuk ka jetëgjatësi, nëse nuk mendon për klientin apo blerësin e tij.

I.                   AK larg transparencës dhe pritshmërive të qytetarëve

Autoriteti i Konkurrencës mund të kishte zgjedhur praktikën e njoftimeve publike dhe paralajmërimeve publike ndaj operatorëve në treg, në raste të tilla të jashtëzakonshme, të ndjekura në raste të ngjashme nga shumë struktura simotra perëndimore.

Përvoja ka treguar se në kushtet e krizave të paprecedenta dhe keqfunksionimit të tregut, pra, në kushtet e pabarazisë para ligjit dhe sigurimit të fitimeve apo përfitimeve të padrejta nga evazioni, informaliteti apo ulja e qëllimshme e cilësisë së mallrave dhe shërbimeve në treg, biznesi nuk mendon për klientin apo blerësin, por mendon si ta ketë mirë me shtetin.

AK nuk arriti të plotësojë pritshmëritë e qytetarëve dhe të garantojë ndërveprimin e barabartë mes operatorëve të biznesit në tregun e importit, shitjes me shumicë dhe pakicë të ushqimeve të shportës, karburanteve dhe energjisë elektrike për biznesin e mesëm.

Hetimi i thelluar i ndërmarrë prej tij që në vitin 2015 për tregun e karburanteve nuk dha rezultat. Çdo vit, Autoriteti i Konkurrencës bën monitorime të vazhdueshme në tregun e karburanteve, por sërisht hetimi i fundit i tij në këtë treg u mbyll pa gjetur shkelje të ligjit “Për mbrojtjen e Konkurrencës”, sikurse çdo hetim tjetër, ndërsa hetimi i thelluar i vitit 2019 në tregun e miellit, përfundoi me një vendim kontradiktor dhe shumë të kontestuar të Komisionit të Konkurrencës, duke mos arritur  të analizojë plotësisht të gjithë faktorët që sigurojnë funksionimin e tregut të importit, prodhimit dhe tregtimit me shumicë dhe pakicë të këtyre mallrave, sipas parimeve dhe rregullavë të konkurrëncës së lirë dhe të ndershme.

Për rrjedhojë,  Autoriteti i Konkurrencës nuk ka arritur të forcojë efektivitetin e zbatimit kombëtar të masave anti-kartel të ndërmarra prej tij, si dhe të sigurojë mjaftueshëm ndërgjegjësimin e komunitetit të biznesit dhe të publikut-konsumator  për rregullat anti-kartel dhe për natyrën e dëmshme të kartelit.

AK nuk ka kontribuar mjaftueshëm dhe nuk ka arritur të krijojë, në rradhë të parë mes institucioneve ligjzbatuese të shtetit, por edhe në mesin e opinionit publik dhe të operatorëve në treg, mjedisin antibiotik karshi funksionimit të sipërmarrjeve përmes vendimeve okulte kartel për çmimet, në tregjet me situatë oligopol ose monopol.  

II.                AK larg partneritetit real me biznesin

Deri tani, Autoriteti i Konkurrencës nuk ka mundur të sigurojë një partneritet real me komunitetin e biznesit, të konsumatorit dhe të organizatave të shoqërisë civile, për të zbuluar praktikat antikonkurruese në tregjet e hetuara dhe në ato ende të pahetuara.

Duke mos e arritur këtë partneritet, AK nuk ka mundur të veprojë realisht si një institucion i pavaruar, në interes të publikut dhe taksapaguesve.

Opinioni publik, nëpërmjet raportimeve të shoqërisë civile dhe analizave në media, ka dyshime lidhur me pavarësinë e plotë të punës së Autoritetit të Konkurrencës. Ende institucioni nuk e ka bërë të ditur, por ekziston në opinionin publik të qytetarëve përshtypja se ky institution pëson në vijimësi ndërhyrje dhe influenca të papërshtatshme nga struktura shtetërore dhe politike. Do të ishte në të mirën absolute të pavarësisë së AK, që nësa ka patur ndërhyrje të tilla, ai t’i bëjë publike, për të dekurajuar çdo strukturë të Shtetit apo partiake, që të vijojnë këtë presion të papërshtatshëm.

Në vijim të propozimeve me vlerë të sjella nga deputetja Tabaku, Autoriteti duhet ta zgjerojë sferën e kontrolleve të tij, në mënyrë që të përfshijë natyrshëm (i) kontrollin e përputhshmërisë me parimet e konkurencës e të gjithë instrumenteve ligjore të përdorura për koncesionet dhe PPP-të, përfshirë marrëveshjet ndërqeveritare të lidhura me vendet e treta për zbatimin e projekteve të përbashkëta, si dhe (ii) analizën e thelluar të koncesioneve shtetërore që i kanë dhënë mundësi një kompanie të vetme private të realizojë pozicionin monopol në shfrytëzimin e një pasurie të vendit apo shërbimi publik të kaluar me PPP tek privati.  

 

III.             Domosdoshmëria për një analizë të vazhdueshme dhe të thelluar

Autoritetit të Konkurrencës deri tani i kanë munguar analizat e thelluara ekonomike në shpjegimin e sjelljes së operatorëve të tregut në tregje me tipare të theksuara të funksionimit si oligopol ose monopol. Institucioni duhet të analizojë me përgjegjësi dhe të evidentojë arësyet pse hetimi i tij i thelluar disavjeçar në tregun e shitjes me shumicë të hidrokarbureve, ka rezultuar pa asnjë masë konkrete.

Për këtë, i mjafton të marrë eksperiencën e Autoritetit të Konkurrencës në Kosovë, i formuar shumë më vonë se ai, i cili jo më larg se tre vite më parë, ka gjobitur 13 kompani të tregtimit me shumicë të karburanteve me gjoba disa miliona euro seicilës, për shkelje të rregullave të konkurrencës së lirë në treg.

Ende , Autoriteti i Konkurrencës nuk ka përfshirë si dhe sa duhet në monitorimet e tij teknikat dixhitale forensic të hetimit. Institucioni nuk ka qenë aktiv sa duhet në kryerjen e aktiviteteve me partnerë të rëndësishëm, si shoqatat e biznesit, donatorët, shoqëria civile dhe mediat, duke mos ndërmarrë fushata informuese dhe sensibilizuese të adresuara për biznesin, shoqatat e tij, konsumatorin dhe shoqatat e konsumatorët, si dhe studiot ligjore që ofrojnë asistencë ligjore për bizneset dhe konsumatorët. 

Autoriteti i Konkurrencës nuk e ka shtrirë ndikimin e tij me fushata informuese dhe sensibilizuese në mediat sociale, fushata këto që kushtojnë pak dhe kërkojnë vetëm angazhimin e institucionit për t’i kryer.

Propozim

In order to fully realize the monitoring and evaluation mission of the Assembly in controlling the performance of institutions such as the Competition Authority, tax and customs authorities, I have proposed to the Albanian Parliament the amendment of Law no. 9121/2003 "On protection of competition" and specifically the amendment of Article 30 "Protection of confidentiality and trade secrets", allowing access, similar to that of judicial bodies, to confidential and trade secret data, in cases of investigation undertaken by a member, a group of members of the Assembly, or by its committees. The proposal can be adapted and limited to only cases of investigation by the committees of the Assembly.