BREAKING NEWS

SPAK shocks the elite of organized crime, arrested and wanted the strongest of the country, politicians, former directors and employees of the State Police are hit, internationals are also brought into play, sensational murders are revealed, money and ...

SPAK shocks the elite of organized crime, arrested and wanted the strongest of
x
BREAKING NEWS

This is how Altin Dumani avoided the highest leaders of the State Police for fear of deconspiracy in the SPAK "blitz" action against well-known characters of the world of crime

This is how Altin Dumani avoided the highest leaders of the State Police for
x
BREAKING NEWS

More "VIP" arrests are expected, this is the big hit that will be made by SPAK, Ervin Karamuço tells the unsaid of the biggest operation that has ever been done in Albania

More "VIP" arrests are expected, this is the big hit that will be made
x
BREAKING NEWS

Idajet Beqiri: This is who took the suitcases with money to Ilir Meta to New Zealand, England, Italy, Switzerland and Cyprus and the hard details from the money laundering scheme of the president of the Freedom Party with the former Minister of Transpo...

Idajet Beqiri: This is who took the suitcases with money to Ilir Meta to New
x
BREAKING NEWS

Ervin Muça was financed by powerful people to steal the data of the "TIMS" system, journalist Klodiana Lala reveals sensational details from the scandal that shocked the State Police and reveals the person who refused to give the former IT director the...

Ervin Muça was financed by powerful people to steal the data of the
x
BREAKING NEWS

Edi Rama speaks openly, from the details of the phone call with Erion Veliaj after the testimony about the incinerators, to the release of all collaborators in the "mouth" of SPAK and the developments that will take place for the "Xibraka" file, this i...

Edi Rama speaks openly, from the details of the phone call with Erion Veliaj
x
BREAKING NEWS

Romeo Kara: This is why Sali Berisha should immediately go to prison and the strong evidence that Kosta Trebicka had for the former prime minister that sinks him in the "Gërdec" affair

Romeo Kara: This is why Sali Berisha should immediately go to prison and the
x
BREAKING NEWS

The SP increases the pressure on the justice bodies for the complete clarification of the murder of Pjerin Xhuvan, demands from SPAK the initiation of investigations into the execution that shocked Elbasan, how criminals were recruited, the implication...

The SP increases the pressure on the justice bodies for the complete
x

Opinion / Editorial

The 80th anniversary of the freedom martyr Asim Mero

The 80th anniversary of the freedom martyr Asim Mero

Asim Mero was born in 1892 in the second Dunanat neighborhood of Gjirokastër. Asimi's father, Ymer Efendiu, actively participated in the historical assembly of Prizren in Ergëri, in 1880, organized by Abdyl Frashëri.
Asimi finished primary school in the first Albanian school in Gjirokastër, which was opened in Dunavat in 1905 by the patriot Mesut Çami, the lessons were taught by Xhafo Poshi, who cultivated deep patriotic feelings in the students. Later, Asimi continued at the Zosimeja school until 1911, from which he was equipped with the advanced knowledge of the time.
In 1914, Gjirokastra was occupied by the Greek Andarts. The Paria of Gjirokastra send Asim Mero with a letter to request help from the Government of Vlora. Greek soldiers capture Asim in Fushbardha and imprison him in the fortress of Gjirokastra. They torture the boy, but Asim did not break. With the intervention of the priest of Gjirokastra, he is released from prison and continues the fight against the Andarts with the detachment of Çerçiz Topulli in the Monastery of Cepo and up to the Skërfica Pass.
Asim Mero is arrested again in 1932, with the anti-Zogist group of Vlora, and for the third time he is arrested in the uprising of Fier in 1935. Despite the torture, the young revolutionaries, who sympathized with the anti-Zogist movement, maintained a manly attitude in the face of torture. Mustafa Kaçaçi became the center of the Political Trial, he declared in court that he was a communist and had taken the rifle against the regime to free the workers and peasants. This statement was received with great sympathy and was widely commented on by the people. From Gjirokastra were sentenced to death: Selim Kokalari, Ramiz Omari. Durham Qadhimi was sentenced to 101 years. Asim Mero, Rasim Babameto, Muhedin Hoxha were sentenced to 15 years in prison. Galip Omari was sentenced to 9 years in prison, others to lesser sentences.
Against Zogist terror, democratic opinion inside and outside the country organized protests against Zog's government. The commission created by Halim Xhelo, in Paris and Geneva, published announcements in several newspapers of different countries, for the protection of the victims of the regime and to help the accused insurgents, calling on Albanian immigrants to form commissions in the European public opinion. The commission sent telegrams of protest to the French and English governments and the League of Nations. It said: "We demand the release of all political prisoners without exception. The doors of the regime's prisons must be broken."


On March 3, 1936, the "French League Against Imperialism and Colonial Oppression" protested, demanding the release of all the prisoners who had been held in prisons for years, most of whom consisted of men of the highest standing who had fought against the arbitrariness of the Terror. ".
After two years of imprisonment, in 1937, on the occasion of the 25th anniversary of Independence, Asim Mero also benefits from the amnesty, who is released from prison. Asim Mero emotionally experienced the Fier uprising and his third arrest as a major political event. with a pronounced class character, which would exert a great influence on strengthening his worldview.
The occupation of the city by the Italian fascists brought the people's revolt and anti-fascist resistance. Asim Mero and other Girocastrian patriots welcomed the invasion of Albania by Fascist Italy with indignation. The General Secretary of Luogotenca, Piero Parini, announced on January 13, 1940: "An anti-Italian demonstration has been organized in Gjirokastër." On a November morning in 1941, tracts announcing the creation of the Albanian Communist Party were found in the streets of the city. The Anti-Fascist National Liberation Movement in Gjirokastër had received massive developments. Educational groups were created in every neighborhood as a powerful support of the National Liberation Front. The Danube, suitable ground for the illegal war, had turned into an anti-fascist hotbed. The adult educational group, which consisted of Shaban Mero, Omer Mero, Kapo Kaçi, Skënder Braja, Fejzo Kasi, Muzafer Kotroçi, etc. led by Haxhi Doraci, faced the task of helping the anti-fascist movement.


Ilegalja dhe partizania e ardhshme, Nurie Çiço, mes shumë emrave dhe bazave ilegale, kujtoi edhe familjen e Adetit, gruan e Asim Meros: “Atje ndjehesha e sigurtë dhe shpesh gdhiheshim së bashku me Bulen. Në mëngjes dilnim vonë nga shtëpia veç e veç, të shoqëruara nga Adeti, si për të bërë ndonjë psonjë dhe ashtu heshturazi shkonim në shtëpi. Një natë zhurmat në lagje nuk pushuan, Adeti ndjehej shumë e shqetësuar. Në mëngjes më veshi një fustan të vjetër mbi fustanin tim, më lidhi shami të zezë në kokë nga ato që lidhin gratë e moshura e plakat gjirokastrite, dhe më përcolli tek shtëpia e një kushëriri, për të mos rënë në sy shtëpia ime. Piu një kafe dhe u largua, sikur kishte adhur për gjitonllëk.”
Më 28 nëntor 1941, me rastin e ngritjes së flamurit, u organizua manifestimi i madh nga nxënësit e shkollave. Kuestori i Gjirokastës më 3 dhjetor 1941, njoftonte Prefekturën për demostrimin patriotik të nxënësve të Liceut. Të tilla demostrime, të mbështetura edhe nga rina e qytetit, u organizuan nga nxënësit dhe mësuesit edhe në mars të vitit 1942. Pas manifestimit të Mashkullorës, u thirrën në kuesturë shumë nxënës dhe u bënë arrestime për të zbuluar organizatorët e këtij manifestimi. Mes tyre u thirr edhe Asim Mero, djemtë e të cilit kishin qenë pjesëmarrës në manifestim. Asimi e trajtoi pjesëmarrjen e djemve në Mashkullorë, si të rastësishme, vizitë te miqtë e babait të tij, pranë të cilëve kishin arat. Duke qenë se Asimi bënte pjesë në administratën e bashkisë, problemi u mbyll shpejt.


Në prill të vitit 1942, me organizimin e njësiteve guerile, në qytet u intesifikuan edhe veprimet luftarake. Nuk është e rastit që sapo lindi dhe u organizua Lëvizja Antifashiste Nacionalçlirimtare, Asimi u rreshtua menjëherë dhe trimërisht në radhët e saj, duke marrë pjesë aktive në rezistencën antifashiste në luftën pakompromis kundër pushtuesit të huaj dhe bashkëpunëtorëve të tij. Asimi do të fitojë një emër popullor e të respektuar në opinionin gjirokastrit dhe do t’i besoheshin detyra të rëndësishme në shërbim të kauzës së Luftës Antifashiste Nacionalçlirimtare. Ai do të zgjidhej në forumet drejtuese të rezistencës që bënte populli i vendlindjes së tij.
Pas vrasjes së Muzafer Asqeriut, në mesin e tetorit 1942, në Shpellat e Mëdha u bë Besëlidhja e dunavatasve. Nga çdo shtëpi shkuan burrat e rritur: Muharem Gjoksi, Laze Kasi, Faik Demo, Sudur Ponde, Nebi Beqo, Omer Mero, Muzafer Kotroçi, Lifto Braja, etj. Dunavatasit dhanë fjalën e lidhën besën, se do të luftojnë pa kursyer as jetën kundër pushtuesit të vatanit deri në çlirimin e plotë të Shqipërisë. Gjithë dunavatasit u hodhën me Luftën Antifashiste Nacionalçlirimtare. Ndërkohë familja Mero ishte kthyer një nga bazat më të rëndësishme të Luftës Antifashiste në lagjen Dunavat. Agim Mero në kujtimet e veta do të shkruante: ”Në shtëpinë tonë filluan të hynin e dilnin vajza e djem të rinj nga familje të njohura gjirokastrite. Më shpesh nga të tjerët vinte Nurie Çiço, Bule Naipi, Shemsi Totozani e më rrallë Bedri Spahiu, Munir Karagjozi, Flamur e Tore Nishani, Violeta e Halil Alite. Ata vinin krejtësisht kur errësohej dhe, ose iknin pa rënë nata mirë ose flinin tek ne. Zakonisht rrinin veç, në odanë tonë të madhe. Adeti u çonte ndonjëherë çaj, ose ndonjë gjë për t’u ngrohur e, kur kthehej në vatër tek ne, thoshte: “Japin e marrin dhe këta, po të shohim çdo të nxjerrin!” Fshehtësia me të cilën vinin në shtëpinë ton këta djem dhe vajza, porosia që na jepte nëna, Adeti, ne të vegjëlve, që se mos i thoshim njeriu, se kush erdhi e kush nuk erdhi, ma shtonin më shumë kureshtjen për të mësuar se ç’po ndodhte. Më pas mësova, se të gjithë këta kishin një emër të përbashkët ilegalë antifashistë.


Mbaj mend se nëna, kishte merak e shqetësohej për ata, veçanërisht për vajzat. Kur bisedonte me ndonjë të afërm e dëgjoja që thoshte: “Mirë, djemtë, po këto ditëshkurtëra ç’duan?” Keqardhja për to e bënte Adetin më të dashur e më të dhimbsur se ç’ishte. Ajo deri sa vdiq, i kujtonte me dashuri e kënaqësi të veçantë e herë pas here na pyeste: “E keni parë gjë Nuren, ç’bëhet? Po Toren?” Po Violetën, që i fekste siri binadalës! Mbi të gjitha ajo nuk harronte Bule Naipin, të cilën disa ditë para se ta arrestonin e përcolli deri tek porta me një copë bukë e djathë e, duke e përqafuar i tha: “Bule të keqen, ki mendjen e ruaj kokën, se janë kohë të liga”.
Për veprimtarinë revolucionare,ngritjen kulturore, fjalën e mençur dhe vlerat e larta të karakterit, Asim Mero u zgjodh kryetar i këshillit të lagjes Dunavat i II.Veprimtaria aktive e Asim Meros, vuri në lëvizje dhe në ndjekje policinë kuislinge, por ai qëndroi duke i bërë ballë trimërisht persekutimeve të armiqve.
Mbështetur mbi taktikën e re, të marrjes së pushtetit vendor, “pa ndërhyrjen e italianëve”, ballistët arrestuan 41 intelektualë gjirokastritë. Komanda e operacionit të Ballit Kombëtar, më 20 korrik 1943, i nis prefekturës Gjirokastër listën e të arrestuarveme 41 veta: Xhevat Kallanxhi – kryetar bashkie, Skënder Gjoça – Sekretar i parë i Bashkisë, Vasil Laboviti – Drejtor i spitalit, Asim Mero –llogaritar i bashkisë, Arshi Çabej – mësues, Neshet Jupi – mësues, Hiqmet Toro – ndihmës sekretar gjyqi, Nezir Fico – mësues, Zeir Loloçi, Kristaq Çabeli, Sulo Puto, Veliko Malile, Kadri Loloçi, Naxhi Totozani, Kozma Vasili, Kristaq Çabeli, Veliko Malile, Koço Papagjika, Sefedin Hadëri, etj.Arrestimet e antifashistëve në Gjirokastër, sollën revolta të banorëve të qytetit, të cilët protestuan para prefekturës dhe bashkisë.


Në arkivin Qendror të Shtetit ndodhet edhe ankesa e të burgosurve drejtuar Mëkëmbësit të Përgjithshëm, Kryetarit të Qeverisë Shqiptare dhe Ministrit të Brendshëm: “Më datën 20 të këtij muaji, në mes të natës jemi arrestuar e burgosur nga organet e karabinerisë italiane duke ndenjur të qetë në shtëpitë tona në Gjirokastër. Jemi të gjithë nëpunës të tregtisë dhe e kemi ndërgjegjen e qetë, se nuk kemi asnjë faj. Burgimi ynë është krejt pa bazë dhe trajtimi që na bëhet, sikur jemi kafshë, është antinjerëzor dhe në kundërshtim me parimet ligjore, gjë që nuk i bën aspak nder një shteti të qytetëruar. Na kanë sjellë nga burgu i Gjirokastrës në këtë të Vlorës si shtazë të egra dhe na mbajnë bashkë me kriminelët. Bëjmë apel dhe në qoftë se ka drejtësi, kërkojmë lirimin tonë.”
Për përkushtimin ndaj Luftës Nacionalçlirimtare dhe autoritetin e tij të padiskuteshëm, Asim Mero, i kthyer në qytet, pas burgimit, zgjidhet përsëri anëtar i këshillit Nacionalçlirimtar të qytetit, me detyrën për administrimin e bazës materiale që do të ishte në mbështetje të Luftës Nacionalçlirimtare. Asim Meros, si një nga bazat e rëndësishme të Luftës Antifashiste Nacionalçlirimtare, ishte ekspozuar dhe pritej gjithçka nga reaksioni gjermano-ballist.
Në Dunavat një turmë ballistësharrestuan 30 simpatizantë të Lëvizjes Antifashiste Nacional Çlirimtare në qytet, mes tyre edhe Asim Mero dhe i shpunë në Lazarat. Neshat Kolonja, që drejtonte forcat e Ballit, ishte mik me Asimin qysh para luftës, e ndihmoi fshehurazi, duke e liruar dhe e porositi që të kishte kujdes, se e kishin vënë në shënjestër.

Pas dështimit të Operacionit të Dimrit, ballistët kishin programuar arrestimet e popullit të Gjrokastrës, mes tyre edhe shumë gra. Më 4 prill 1944, Drejtori i Përgjithshëm i Policisë, Tahir Kolgjini, i dërgon Drejtorisë së Policisë urdhrin: “Jemi informuar, se disa nëpunës të arratisur bajnë pjesë në Partinë Komuniste: Azis Hoxha, Siri Shapllo, Zia Shapllo, Shemsi Totozani, Faro Xhango, Reshat Çani, Hasibe Çani, Nebaet Bakiri, Naxhije Hoxha, Selaudin Çene, Niko Kekezi, Pano Shufi, Gaqe Meksi, Irfane Çoçoli, Lipe Tola, Lefter Dilo, Ferik Spahija, Nimet Selimi, Kadri Baboçi, Zihni Sako, Qemal Karagjozi. Të bëhen hetime t’imta rreth këtyre personave dhe në raste pozitive të arrestohen dhe t’i jepen gjyqit për mbrojtjen e Atdheut.”


Në pamundësi të arrestimeve të planifikura, sepse këta kishin dalë partizanë, Balli Kombëtar kishte vendosur t’i përgjigjej Qarkorit të Partisë Komuniste për Gjirokastrën me një masakër mbi antifashistët që kishin në burg, për të tronditur qytetin, me shpresë se do ta paralizonte forcën goditëse të Frontit Nacionalçlirimtar. Për aktivitetin e tij revolucucionar dhe qëndrimin e vendosur në anën e forcave të Frontit Nacionalçlirimtar, ballistët e kishin burgosur Asim Meron qysh në fillim të vitit 1944: Flamur Karagjozi - marangoz, Asim Mero - nëpunës, Reiz Selimi –punë vetiake, Merkur Mero, nxënës, Faslli Lulo - ish kapter, Sadik Çelo –nëpunës, Braho Toto – nëpunës, Qani Kulmbullaj – shofer, Halil Toto, tregtar, Nuredin Topulli – nxënës, Laze Selimi – këpucbërës, Faik Kokalari- nëpunës banke, Tahir Tauzi- motorist, Asaf Peshkëpia - mësues, Mete Gjini – bari, Nase Bashari, Myfit Sejdo, Bardha Topulli, Rexhep Shameti, Myftar Kotroçi, Feti Sazani, Nedret, Hoxha, Naxhije Hoxha, Aleksandra Papajani, Naire Kokalari, Efterpi Lula, Nasibe Kokalari, Elena Bashari, Shefiko Bakiri, Tefta Babameto, Nedret Kaçi, Mine Baboçi, Alije Xhiku, Sie Kokalari, Qibrie Nesho, Xhane Roshi, Xhafer Seldo, Neshet Nishani, Ajaz Karagjozi, Thanas Zoga, etj.


Profesor Ali Xhiku kujton: “Në shtëpinë tonë erdhën për të arrestuar nënën, por meqënëse ajo ishte shtatzanë me mua, ata thanë: “Ç’ta duam këtë, apo të na mbetet në dorë”, dhe morën gjyshen, Ajlie Xhikun. Nëna më tregonte se gjyshja shante dhe mallkonte ballistët, por ata e hoqën zvarrë deri në kala”.
Asimi dhe Mërkuri, ishin arrestuar qysh në mars 1944. Kasëm Kaçi, në librin e tij ka shkruar: “Ismail Golemi, pasi i kishte torturuar në klasat e gjimnazit, u kërkoi të burgosurve të nënshkruanin një proklamatë kundër lëvizjes Nacionalçlirimtare. Pasi nuk pranuan, të arrestuarit i çuan në burgun e Gjirokastrës.” Në burg qenë 160 të burgosur. Dëshmitarë të ngjarjes kanë treguar: “Komandanti i Ballit Ajdin Mataj vetë i shtatë, i kishte kërkuar drejtorit të burgut, t’i dorëzonte sipas listës 41 të burgosur për t’i transferuar në Delvinë. Ajdini ngulte këmbë, se kishte urdhër nga Ismail Golemi dhe tregoi urdhërin. Drejtori i burgut refuzoi.... Tek dera e burgut, gardiani M. S. thirri emrin e Reiz Selimit. Pas pak gardiani erdhi dhe thirri emrin e Laze Selimit, nipit të Reizit. Kjo praktikë, një nga një, në mesin e natës, i vuri në dyshime të burgosurit. Erdhi përsëri dhe thirri emrin e Sadik Çelos. Sadiku i tha se punët bëhen ditën dhe jo natën. Ndërkohë, Reis Selimi, një trup i fuqishëm, që u kishte shpëtuar ballistëve, i gjakosur, hyri deri tek dritarja me hekura e derës së burgosurve dhe u foli: “Po na vrasin, duan t’u vrasin, mbyllni derën!” Ndërkohë u dëghua krtisma dhe Reizi ra para dritares së të burgosurve.
Në këtë kohë përpara zyrave të Prefekturës protestonin një grup grash gjirokastrite. Ballistët, nga frika e popullit që po afrohej në kala, arritën të merrnin vetëm katër veta, dhe me shpejtësi i masakruan me thika tek dera e kalasë, ndoshta për të mos u dëgjuar krismat. Ballistët kërkonte të përsërisnin masakrën e 4 shkurtit në Tiranë. Në hyrje të kalasë ngodhet kjo pllak: “Në këtë vend më datën 23 prill 1944 janë vrarë barbarisht nga okupatorët dhe tradhëtarët e vendit: Asim Mero, Reis Selimi, Laze Selimi dhe Reshat Sufati”. Mbetet një akt i madhërishëm vetësakrifikimi i Reiz Selimit, i cili edhe pse i gjakosur nga thikat e ballistëve, për vet konstruktin e fuqishëm fizik, mundi t’u shpëtonte nga duart dhe të vraponte në errësirë drejt shtëpisë, e cila ishte vetëm 100 m.larg. Reizi s’mendoi për jetën e tij, mendoi për shokët, edhe pse e dinte, se do ta vrisnin, sepse ballistët po e ndiqnin brenda korridorit të kalasë me ulërima,.


On the day of the massacre, on April 23, 1944, Ismail Golemi officially informed the investigating judge of the event with the names of those who jointly committed the massacre: "Attached I am sending you the letter, which talks about the release from prison of four prisoners who were treacherously executed. We announce that Servet Bequa, Alem Roshi, Ajdin Matua, Ruhi Runa and Bahri Samunda from Berat have been members of this organization."
The massacre of the prison was also documented by Nazi General Fitzthum, Chief of Staff at the Gjirokastër District Command, on May 4, 1944. He sent to the Tirana Police Commander: "Captain Scholzmë reports that the brother of Idriz Jazos through a document fake, entered the prison and brought out four Albanians who were listed as suspects and killed them without any authorization." As can be seen, General Fitzthum, who had planned the massacre of 41 people, fixed Idriz Jazon as the author of the massacre.
Asim Mero would be one of the representatives of the new generation of Girocastrian intellectuals. The very rich chronicle of his life clearly proves his connection and activity for the cause of the freedom of the homeland. Asim Mero was not only a man of action, but also a fearless intellectual, nourished and formed with the ideals of the Renaissance, for a free and independent Albania. For this reason, Asim Mero was persecuted and imprisoned six times by the regimes of the time as a dangerous element.