BREAKING NEWS

The testimony of the two Beqiraj brothers / Klodiana Lala breaks the strong statement: Random criminal events have 'whitened the face of the police'

The testimony of the two Beqiraj brothers / Klodiana Lala breaks the strong
x
BREAKING NEWS

"In Albania, he only has left...", Klodiana Lala speaks with names: Who is the well-known character of the world of crime who received the fine of 500 thousand euros

"In Albania, he only has left...", Klodiana Lala speaks with names:
x
BREAKING NEWS

"Killers for hire are a dangerous problem", Artan Hoxha reveals the main 'financier' of these serious crimes

"Killers for hire are a dangerous problem", Artan Hoxha reveals the
x
BREAKING NEWS

Indefinite imprisonment for the two Beqiraj brothers, Artan Hoxha casts doubts on the court's decision: I was surprised, there is something that does not match, I suspect that...

Indefinite imprisonment for the two Beqiraj brothers, Artan Hoxha casts doubts
x
BREAKING NEWS

Today the head of the group of contract killers / Artan Hoxha reveals details about Kassander Noga's past: He was at the Police Academy, that's why he got into trouble

Today the head of the group of contract killers / Artan Hoxha reveals details
x
BREAKING NEWS

"A 500,000 Euro fine is mediated with an armored Benz"/ 'Maneci' alongside Avdylaj. Artan Hoxha releases the video: These images also appeared in file 339, but here's what happened to the conversations

"A 500,000 Euro fine is mediated with an armored Benz"/
x
BREAKING NEWS

"Serbs and Russians have been released to harm Albania" / Spartak Ngjela breaks the strong statement and reveals: This is what Moscow and Belgrade are trying to do

"Serbs and Russians have been released to harm Albania" / Spartak
x
BREAKING NEWS

The serious incident with 3 injured in Vlora, the names are disclosed

The serious incident with 3 injured in Vlora, the names are disclosed
x

Kultura

The laurel leaves and the treasure of Tepelena's sea urchins...

The laurel leaves and the treasure of Tepelena's sea urchins...

Beyond Guri te Shkalla, in the Pilgrim's fields flooded by laurel leaves and its intoxicating and unsettling aroma, for 66 years every August 14-15 a chilling and bone-piercing gazavai has been gurgling. The finches of yesterday and today know well the sad notes and sighs, the unhealed pain from generation to generation. It was not for nothing that they baptized it without decisions and decrees with that eternal toponym: Buza e Coco! That's how the fellow villagers call my Frosina, Fatze's big sister. "Raven luck and raven luck." It's been 66 years since the leaves and grass have been changed like undissolved teardrops. But the fragments of a white handkerchief of girlhood, like her pure soul and heart, are shaken and shaken like snowflakes by a sharp middle finger. Today and this day. While a cuckoo not infrequently pours out "Oi-s" in a strange voice. Sometimes it reminds me of the wordless moans and screams of the mother, every time she opened a basket where she fanatically kept a lawn dress with beautiful flowers of the first child. Covered with some bay leaves! I was secretly looking for a picture of my sister. Only a little hazy image from my childhood swirled around me. I could not build her portrait even after the confessions from her grandmother in Durrës or from her neighbors and friends. Even after I read it, I stole dozens of my brother's verses and put them in an old chest. The cover of our beloved painter Dhame Cango on a thick sheet of drawing, I will not take it off as long as I live... The first and only photo I would surprisingly find in forced exile! After almost 40 years! Covered with some bay leaves! I was secretly looking for a picture of my sister. Only a little hazy image from my childhood swirled around me. I could not build her portrait even after the confessions from her grandmother in Durrës or from her neighbors and friends. Even after I read it, I stole dozens of my brother's verses and put them in an old chest. The cover of our beloved painter Dhame Cango on a thick sheet of drawing, I will not take it off as long as I live... The first and only photo I would surprisingly find in forced exile! After almost 40 years! Covered with some bay leaves! I was secretly looking for a picture of my sister. Only a little hazy image from my childhood swirled around me. I could not build her portrait even after the confessions from her grandmother in Durrës or from her neighbors and friends. Even after I read it, I stole dozens of my brother's verses and put them in an old chest. The cover of our beloved painter Dhame Cango on a thick sheet of drawing, I will not take it off as long as I live... The first and only photo I would surprisingly find in forced exile! After almost 40 years! Even after I read it, I stole dozens of my brother's verses and put them in an old chest. The cover of our beloved painter Dhame Cango on a thick sheet of drawing, I will not take it off as long as I live... The first and only photo I would surprisingly find in forced exile! After almost 40 years! Even after I read it, I stole dozens of my brother's verses and put them in an old chest. The cover of our beloved painter Dhame Cango on a thick sheet of drawing, I will not take it off as long as I live... The first and only photo I would surprisingly find in forced exile! After almost 40 years!

 The good Sofo Laci, the refugee in Athens, one of the wonderful sons of the kind-hearted Thomai, called me excitedly on the phone one afternoon. He definitely wanted to meet me in one of the cafes on the "Omonia" square... When he was in Tepelene, his mother gave him the rare photo with a smile. He had gone out with Frosina on August 15, 1955 at Manastir i Kodre. On the day marked at St. Mary's. So a year before sister closed her eyes for ever there on laurel wings in Piligrise's hones! Enlarged and reproduced with great care, Sofua had sealed it in a large envelope and gave it to me in full. The only memory on celluloid. Only the lip-smacking shores of Piraeus can testify to my hot tears. There where many unfortunate refugees gathered in the evenings with the loneliness and sorrows of a mountain. 'The Stepstone's blinked,' - O brother! - Frosina calls out, 

 Atje morën udhë edhe vargjet me përmasat e një poeme dhimbjeshumë, dëshpërimi gërryes i kurbetit te detyruar e vrasës i 97’-ës. Arrati biblike, “dhuratë” nga pushtpushteti i asaj kohe pa kohë. Interpretimi virtuoz i mikut tim të cmuar Xhelil Aliu ne valët e Radio Tiranës ia ngriti me lart vlerat. Interpretim qe kërkohet ende sidomos nga mergimtaret. ( E, ku ta dinin bashkevuajtesit e mi se ai ligjërim i gjate për jetën ne rrokullimë, nuk ishte hedhur në letër me laps, stilograf a stilolaps. Fjalët rrodhen vetiu nga zemra e plagosur përballe Egjeut. Gati te gjitha permendesh! Sic me tregon Josifi ynë, Foto Gjoka filloi te mbante ne duar një magnetofon kur dilte neper fshat. Dhe nuk ngopej duke degjuar kaseten e ardhur nga Tepelena, në muzgun e jetës…). Shkurt, pas kaq vjetësh e ruan mire gjelbërimin dhe erën e këndshme njëlloj si dafina e Frosines. Kur ndërrova rezidencen e korrespondentit te gazetës “Bashkimi (nga Përmeti ne Sarande) një ditë u ndodha midis kolegëve të gazetës lokale “Fitorja”, pranë muzeut historik te rrethit. Bisedat dhe humorin, befas na i ndërpreu një trokitje e drojtur në derën e redaksisë. Hyri një mesogrua, kërkoi ndjesë dhe pyeti për mua. ‘Pa shikona ne të gjithëve, kush të shëmbëllen me Kriston ?, iu drejtua Timoleo buzëqeshur. Ajo na hodhi një vështrim të gjithëve dhe u ndal përballë meje: -Besoj, e gjeta, ky është !... U ngrita ne këmbë dhe dola ne korridor. Pa nisur muhabetin, mu hodh ne qafë dhe me puthi me ngashërime. U mpiva i tëri. “Të keqen motra, unë jam Shaniko Bajrami, vajza e Metes dhe e Lules nga Peshtani. Jam një nga shoqet e motrës tënde te madhe që na iku duke mbledhur dafina…” Unë mbaja mend vetëm përcjelljen e Shanos me rroba nusërie te kisha e Shën Thanasit. Por edhe Dulen, xhaxhain e saj ushtarak, që zbrazi koburen ne qiellin e gëzuar te asaj dite te paharruar. Ashtu i mpire u ulëm ne nje kafene. Me foli gjatë për motrën. Por sytë i ngelën të lagur deri ne fund… Me 5 vëllezërit e saj duheshin shume. U rritën jetimë. Ikja e tyre nga kjo botë mua më ther dhe më dhemb sot e kësaj dite. Ca të pathëna jo te zakonshme dëshiroj t’i shkruaj diku. Se jeta të hedh lule, por të vërvit edhe gurë te pamerituar…Mbështetur me shpatullat perkrah mureve te kishës se Shën Mërisë, mund te gjeni fletë dafine nga Honet e Piligrisë. Ato rrethuan e u riperterine neper dekada pranë vendprehjes se përjetshme te Frosines. Vitet e fundit, At Romanoi (Robert Tralo) niset nga Këlcyra bashke me Landën dhe shkon te kisha e rilindur nga gërmadhat. E presin ortodoksë e bektashinj. Historikisht, kjo harmoni fetare e peshtanakëve vlerësohet si thesar i veçante, i paprekshëm. Cdo 15 gusht mbahet një meshë jo dosido per Fjetjen e Shën Mërisë. Priftin këngëtar të vërtetë, e njoha mbi 40 vjet me pare ne shtepine e kultures “Naim Frasheri” ne Përmet. Ne gjirin e sazeve te famshme te ketij qyteti te bekuar u rrit edhe djaloshi mbrezhanak. Se ai ja merr kënges bukur por edhe ia prêt, ia kthen e ia hedh. Madje, kur u këndua per herë te parë “Vitori tu bëftë nëna”, kujtoj ustain e paperseritshem Laver Bariu që papritur la menjane gërnetën.dhe ia besoi rolin nje ish nxenesi te tij. Ndërsa vetë këndoi me gjongul bashkë me Evgjeni Thomollarin (Culli) dhe Robert  Tralon. Sic keëndoi ditët e fundit te jetës duke fshirë sytë me shami dore, nje nga kenget e tij më të dashura “Moj kunadhja leshverdho”. Te fjalët “dimëron përtej ne shpellë” gëlltiste lotë dhe zëri vërshonte mbyturazi per bashkeshorten e shtrenjtë…  Me siguri, miku im Robert Tralo  (të cilin e kërkova 3 vite me parë në Këlcyrë e Përmet, por ndodhej jashtë Shqipërisë) nuk di asgjë për tragjedinë e Frosinës time. Ajo fjeti saktësisht ne Diten e Fjetjes te Shen Merise ne 15 gusht! Jonuz Baro me shokë nuk mund ta linin neper Honet e Piligrisë. Dhe as në stanin ku ate ditë te zezë pushuan si me magji, zile e këmborë. E mbajtën atje në kanik, deri sa mëmëzeza të çonte qumështin në shtëpine morthapur mbi Kroin e Madh. Ndërsa babai qe kish ikur heret per ne pune ne Tepelenë, u kthye si me vrap, rrugë e pa rrugë. Ç’ka përjetuar ai burrë e prind hallemadh! “As tani ne moshën e pleqërisë- tregon Llukani,- nuk me largohet një ulërimë burri që çau kupën e qiellit mbi Shën Mëri, pasi hodhën ca grushte dheu fare prane Kishës që pikonte dhimbje të pamatë.”

                Ah, more Berti vakërrioti! Ëndrra e Frosinës time ka 66 vite që feks e drithëron “si një yll i pafat nëpër mjegull”. Thonë se edhe ajo këndonte bukur. Qëndiste kopshte me lule shumëngjyrëshe. Kish filluar të thurte pajën e nusërisë.  Por dinte të bënte edhe meshë (lloj kulaci me miell te mire) përshpirtjeje dhe e conte me hap sorkadhi në Kishë. Kur ti miku im i vjetër mban meshën me zagoriten e mencur Jolanda ne Gjuhën e Nënës, peshtanakët nuk mund te harrojnë kurrsesi priftin mëmëdhetar Nine Fështi. Gati një shekull me parë, nuk ia ndaluan e as ia thyen dot meshimin shqip. C’nuk i bënë atij njeriu te mire, trim e të ditur! Në fund, rrojti mjekrën, hoqi veladonin, i paketoi dhe ia nisi dhespotit kërcënues ne Korce. “Shqipja na është e dhimbsur”. Kështu shkrojti mbi atë pakon zezonë. Asnje dekoratë, asnjë përkujtimore deri më sot! Mbaj mend të paharruarin Murat Kociaj, mesuesin e disa gjeneratave, qe e rrëfeu me aq dashuri episodin e mësipërm në një festë të 7 Marsit ne kerthizë të Tepelenës. Mbaj mend edhe këmbanën famëmadhe te kisha e Shën Thanasit, të cilës i kam rene edhe une ne djalerinë e herëshme. Më zgjonte mëma në agun e mëngjesit, për të shkuar i pari atje. Dhe më përcillte duke bërë kryqin. Rit që nuk e ndali asnjëherë, sidomos kur binte dhe ngrihej nga gjumi i netëve me hënë e pa hënë. Pas rrënimit te plotë të atij monumenti ne 67’-ën, befas këmbana u zhduk. Gryka e Këlcyrë- Mezhgoranit sikur u shurdhua e nuk zgjohej më nga gjuha e saj e vecantë. Për vite të tëra asnje lajm. Asnjë shkëndijë shprese. Tani vonë, kur u ringrit hijshëm kisha e Shën Mërisë erdhi dikush nga larg në Peshtan. Erdhi bashkë me kambanën e mirënjohur. “E kam amanet nga babai per ta sjelle ditën që do ringjallet kjo kishë jo dosido. Le ta degjojne perseri te vdekur e te gjallë…” Dhe gjethet e dafinës sikur pëshpërinin fjalë perëndie. Dhe ajo shega mbi 80 vjeçare te porta e Mërtirajve mbi Kroin e Madh, çau pakëz kokrrat e pjekura dhe pikoi natyrshem gëzimin për atë kthim të shumëdëshiruar. Edhe zogjtë e shumtë zbritën nga mali  i Golikut, lanë ca çaste foletë e ngritura neper pemët e lule blirit e dafinat gjithmone te gjelbera. “Dafina ardhmërie”, do ti quante me të drejtë poeti e miku ynë, Xhevahir Spahiu. Para ca ditëve , ishte kthyer në vendlindjen tonë. Nga celulari i Aljoshës, arriti të më dërgojë dy fjalë në Tiranë. Une ai ktheva aty për aty: “ Thoshte mirë Xhevahiri/ Kur i mblidhte grushtat tok,/ -Ah, moj botë e krokolepsur,/ Që nuk tË ç'krokolepsa dot!....”. I dëgjova fiks 48 vjet më parë, në zyrën e tij te redaksia e “Zërit te popullit” , ku bëja praktikën mësimore si student i Degës së Gazetarisë. I binte tavolinës, sikur donte të mposhtëte sadopak ato caste dëshpërimi, revolte a zhgënjimi. Ishte i pari që do të shkruante për herë të parë në fillimvitet 70te te shekullit te kaluar per babane tone Antifashist i betuar. Ishte i pari që shkroi aq bukur në orët e para të pluralizmit politik edhe per Trifon Xhagjikën, për poetin ende  të pavarr….

The laurel leaves and the treasure of Tepelena's sea urchins...

Historia nuk harrohet. Ajo mban shënim  në cdo kohë. Ti Berti, edhe kur veshe rrason e priftit, nuk u zhveshe kurrë nga këngët e krahinës. Ndoshta, prandaj të ka aq shumë lezet mbajtja e meshës tradicionale, vetëm në gjuhën shqipe. Të lutem, tani qe e more vesh, thuaj nja dy fjalë të Zotit edhe motrës time Frosinë. Ajo të dëgjon me vëmendje, ngjitur me themelet e kishës se Shën Mërisë. Madje disa nga këngët e tua e të Landës, ajo i këndonte me shoqet gjatë rrugës për te Dafinat e Honeve të Piligrisë. Lumi i Zagorisë i përcillte tatëpjetë e pa bujë në Vjosë. Kur po përfundoja këto shënime, Xhafua ynë më dërgoi në celular disa foto jo pak emocionuese nga Guri i Shkallës… Tani kujtoj vitin 1983, kur ti vakërriot hape Festivalin Folklorik te Gjirokastrës mbi kalanë famëmadhe. Dhe bashke me Adrianën e talentuar, ngrite peshë spektatorët e shumtë me këngën “Sy kaleshe”. Sot të dëgjojme kur hyn e del nga kenget “Tanë, moj Tanë!”,”Trëndafili fletë-fletë”,  “Doli Laceja nga stani”, e te tjera motive nga sazet e Përmetit. Përkrah gërnetës së mjeshtrave Josif Shukallari e Drini Zeqiri ti drithëron shqiptarë e të huaj edhe me ate kengen prush “Te rrapi në Mashkullorë”, sa here shkoni ne Bruksel e gjetkë. Ti nuk je një prift i rëndomtë apo i ngujuar vetëm në ajodhimat  kishtare. Muza jote fal shpresë te njeriu, e nxjerr nga humbella në dritë agimi. Ti më kupton mirë. Këto rrëfime i hodha përmes një dhimbjeje të pasosur. Se kjo botë e trazuar, të fal “ aq shumë helme e aq pak hare”. Dhe vjen një ditë që dëgjojmë zërin e Heminguejit: Vuajtja e bën njeriun të krishterë. Ndërsa miky ynë poet e gazetar i shquar citon një të vërtetë tjetër:  Vuajtja e bën njeriun kryengritës. Dafinat e vendlindjes time të shenjtë, nuk u bënë kurrë kurora për mbretër a perandorë. Ato mbanin e mbajnë gjallë shpirtin e njerëzve të thjeshtë. Se nuk thoshin kot të mencurit e vjetër: Varfëria nuk ia zvogëlon fisnikërinë njeriut, por vetëm e pasuron.  Dhe janë kurdoherë gati per te zbukuruar parqe e lulishte, industrinë e sapunit  e atë të parfumerisë. Deri te gjellët në kuzhinë... Frosina ime fjeti në Ditën e Fjetjes së Shën Mërisë ! Fat dhe kob bashkë. Por dafinat nuk i braktisën. Aroma e tyre e këndshme  pret e përcjell besimtarët ortodoksë e bektashinj. Ndërsa mua çdo mesgushti sikur më afrohen “ethet e gushtit” nëpër zemrën furtunë. Mbi 6 dekada kështu. Zjarrmia e ligjërimit rri ndezur vetiu dhe më nxjerr nga hapsana përvëlonjëse këtu në Tiranë…

The laurel leaves and the treasure of Tepelena's sea urchins...

The laurel leaves and the treasure of Tepelena's sea urchins...